De preventie en bestrijding van jeugdcriminaliteit mogen steeds rekenen op veel belangstelling van pers en publiek. Maar alles staat of valt met het geven van de juiste informatie aan de jongeren zelf en hen aanspreken op hun eigen verantwoordelijkheid. Dit is wat Halt doet met 'Je kan het zelf bedenken'.
In de lessenreeks staan twee onderwerpen centraal, namelijk de eigen verantwoordelijkheid bij het maken van keuzes en het vergroten van het bewustzijn van de gevolgen van criminaliteit, niet alleen voor de jongere zelf, maar ook voor het slachtoffer, de omgeving en de samenleving in het algemeen.
De lessenreeks is interactief opgezet, met een grote diversiteit aan werkvormen. Tegelijkertijd wordt alle basisinformatie gegeven die jongeren moeten hebben over jeugdcriminaliteit.
Door aan te sluiten bij de waarden en normen van de leerling thuis en op school wordt de les zo dicht mogelijk bij de belevingswereld van de leerlingen gehouden.
Bij de voorlichtingen wordt gebruik gemaakt van de gelijknamige film en van aparte werkvormen en -bladen voor het b.o. en het v.o.
Lesmodules
Het Halt-bureau maakt in overleg met - meestal - de school een keuze uit de lessen, daarbij aansluitend op wat er op de betreffende school speelt.
Halt is nu bezig om binnen de lesmethodiek aan te sluiten op twee andere landelijke voorlichtingsprojecten. Er wordt sinds 2006 een pilot uitgevoerd met een les van Slachtoffer in Beeld, die daarmee onderdeel uitmaakt van Je kan het zelf bedenken. Daarnaast komt er een module Ouders van Tegendraadse Jeugd, die zich richt op opvoedingsondersteuning.
Module 1: Halt (algemene les over jeugdcriminaliteit)
Voor leerlingen van het b.o. (groep 7 en 8) en het v.o. (klas 1 en 2).
In deze les staan de thema's criminaliteit en Halt centraal. Leerlingen krijgen inzicht in o.a. de stafprocedure na aanhouding door de politie, de Halt-afdoening, delictmotieven en eigen verantwoordelijkheid en keuzes.
Module 2: Zo zijn onze manieren (over normen en waarden)
Voor leerlingen van het b.o. (groep 7 en 8) en het v.o. (klas 1 en 2).
In deze les module wordt aandacht besteed aan waarden en normen in relatie tot Halt en de thema's waar Halt zich mee bezighoudt. De leerling krijgt o.a. inzicht in eigen en groepsafhankelijke waarden en normen, de invloed van een groep op het maken van keuzes en zijn eigen keuze daarin.
Module 3: Goed met de groep (over groepsdruk)
Voor leerlingen van het b.o. (groep 7 en 8) en het v.o. (klas 1 en 2).
De lesmodule omvat twee blokken: een basisblok en een verdiepingsblok. In het basisblok maakt de leerling kennis met het verschijnsel 'groepsinvloed' en hoe daarmee om te gaan. In het verdiepingsblok wordt het thema nader uitgewerkt. De leerling krijgt o.a. inzicht in strategieën om met negatieve groepsinvloed om te gaan en ervaart hoe hij alternatieve strategieën kan inzetten.
Module 4: Kijk nou wat je doet! (over gevolgen van gedrag)
Voor leerlingen van het b.o. (groep 7 en 8) als het v.o. (klas 1 en 2).
In de module wordt o.a. aandacht besteed aan materiële en immateriële schade, wat de gevolgen van strafbaar gedrag zijn voor dader, slachtoffer en andere betrokkenen, hoe iets goedgemaakt kan worden, (mogelijke) gevolgen van gedrag en eigen verantwoordelijkheid voor de gevolgen van gedrag.
Module 5: Digipesten (over pesten via internet en mobiele telefoon)
Deze lesmodule is in eerste instantie bestemd voor leerlingen van het v.o. (klas 1 en 2), met daarbij als voorwaarde dat het thema actueel dient te zijn voor de leerlingen ('het moet spelen').
Behandeld wordt o.a.: wat is precies digitaal pesten, wat is het verschil met gewoon pesten, wat kun je eraan doen en wat niet, hoe kun je het beste reageren?
Module 6: Trek jij je er wat van aan? (over overlast en respect)
Voor leerlingen van het v.o. (klas 1 en 2). In de module worden o.a. de volgende vragen behandeld: welke normen heb jij en wat is voor jou respect? Hoe zit dat voor een ander en hoe ga je daar mee om? Wat heeft respect met overlast te maken?
Module 7: Slachtoffer in beeld
Voor leerlingen van het v.o. (klas 1 en 2). Deze module wordt op dit moment in een aantal regio’s uitgevoerd.
Deze module levert een bijdrage aan het vergroten van de kennis over de gevolgen van criminaliteit voor slachtoffers en het ontwikkelen van het inlevingsvermogen in anderen. Centraal staat het in gang zetten van een bewustwordingsproces bij de leerlingen over de gevolgen, de positie en gevoelens van slachtoffers en het vergroten van hun eigen verantwoordelijkheidsgevoel voor de gevolgen van hun daden.