In deze lesmethodiek wordt ingegaan op het bewust maken van de keuzes van leerlingen rond jeugdcriminaliteit, de gevolgen van die keuzes en de eigen verantwoordelijkheid van de leerlingen voor die gevolgen. De focus ligt hierbij op Halt-waardige delicten, bijvoorbeeld diefstal, vernieling, baldadigheid en overlast. De lesmethodiek omvat daartoe zes lesmodules, elk rond een bepaald thema. Lesmodule 1 is bedoeld als introductie. De lesmodules 2, 3 en 4 behandelen de factoren die een rol spelen bij ‘het maken van keuzes’. Lesmodule 5 en 6 stellen een specifiek probleem aan de orde, waarbij lesmodule 6 ontwikkeld is voor leerlingen van het voortgezet onderwijs.
Alle thema’s zijn afgeleid van de problematiek die veelvuldig voorkomt onder de doelgroep. Het gaat dus echt om thema’s uit de leefwereld van de leerlingen. Hieronder worden de thema’s van de afzonderlijke lesmodules nader toegelicht. Elke lesmodule kent en voorbereidingsopdracht. Deze opdracht is facultatief. Uitvoering daarvan is afhankelijk van de vraag of de leerkracht dan wel de school daar mogelijkheid toe ziet.
Lesmodule 1: Halt
Deze lesmodule wordt altijd gegeven door een Halt-medewerker. In deze lesmodule wordt Halt ‘neergezet’. Verder komen de volgende onderwerpen aan de orde: Wat is criminaliteit? Wat zijn motieven voor crimineel gedrag? Wat en hoe heeft Halt met criminaliteit te maken? De procedure bij Halt wordt hierin uitgewerkt. In deze module wordt een aantal onderwerpen aangestipt, die in de andere lesmodules uitgewerkt kunnen worden.
Module 1
Lesmodule 2: Zo zijn onze manieren
Waarden en normen spelen een rol bij het maken van je keuze. In deze lesmodule komt aan de orde wat waarden en normen zijn. Ook ervaren leerlingen wat hun eigen waarden en normen zijn en dat ze hierbij een eigen keuze hebben.
Module 2
Lesmodule 3: Goed met de groep
Deze lesmodule gaat over groepsinvloed. Door groepsinvloed maakt iemand soms een andere keuze dan wanneer hij alleen zou zijn. Deze lesmodule gaat onder andere in op de volgende vragen: Wat is groepsinvloed en hoe werkt dat? Hoe kun je voor je eigen mening opkomen in een groep? En hoe kun je je eigen verantwoordelijkheid nemen, ook binnen een groep?
Module 3
Lesmodule 4: Kijk nou wat je doet!
Alle keuzes die je maakt hebben gevolgen: voor jezelf en voor anderen. Soms zijn dat positieve gevolgen, soms negatieve gevolgen. De keuze die je maakt hangt af van jouw inschatting van die gevolgen: wat levert het meest voordeel en het minste nadeel op? Om bewuster te kiezen rond criminaliteit, is informatie nodig over de gevolgen van crimineel gedrag. Dat komt in deze lesmodule aan de orde. De materiële en immateriële gevolgen van gedrag worden besproken op verschillende niveaus: dader, slachtoffer, ouders, vriendjes, sociale kring en samenleving.
Module 4
Lesmodule 5 gaat, evenals lesmodule 6, over een specifieker thema. Deze twee lesmodules worden dan ook aangeduid als ‘zijpaden’. Beide modules zijn opgenomen omdat voor deze onderwerpen maar weinig lesmateriaal beschikbaar is, terwijl er in de Halt-praktijk wel veel vraag naar is. Het zijn relatief nieuwe onderwerpen.
Lesmodule 5: Digipesten
Lesmodule 5 gaat over pesten via msn, e-mail of sms. Bijvoorbeeld: is pesten via msn, e-mail of sms anders dan direct pesten? Wat doet dit pesten met het slachtoffer? En wat kun je tegen dit pesten doen?
Module 5
Lesmodule 6: Trek jij je er wat van aan?
Evenals de vorige module is lesmodule 6 een ‘zijpad’. Aan de orde komen: wat is overlast? Wat is respect? Hoe ervaren anderen overlast en (gebrek aan) respect? En wat betekenen overlast en respect voor je eigen gedrag?Deze lesmodule is uitsluitend bedoeld voor leerlingen van het voortgezet onderwijs.
Module 6
Lesmodule 7: Vuurwerk
Aan de hand van een lesbrief bespreekt de medewerker van Halt alle regels betreft vuurwerk. De voor- en nadelen maar ook de gevolgen wanneer de regels niet worden opgevolgd worden besproken.
Module 7
Volgorde lesmodules
De zes lesmodules kunnen als op zich zelf staande lessen en als één totaal lespakket worden uitgevoerd. Begin altijd met lesmodule 1 (Halt en Stop). Afhankelijk van de doelgroep, problematiek en beschikbare tijd kan vervolgens een keuze worden gemaakt uit de lesmodules 2 tot en met 6. Wordt lesmodule 1 niet gegeven (omdat leerlingen deze informatie al in een eerdere les hebben gekregen), begin dan altijd kort met het opfrissen van de kennis: wat doet Halt en voor welke delicten kom je bij Halt?
Indien alle zes de lesmodules gegeven worden, is het raadzaam om zo mogelijk de volgorde van deze modules te handhaven (dus bijvoorbeeld eerst lesmodule 3 en dan pas 5, in plaats van eerst lesmodule 5 en dan pas 3). Alleen voor lesmodule 6 geldt dat deze uitsluitend bedoeld is voor v.o.-leerlingen. Voor lesmodule 5 (digipesten) geldt dat deze slechts uitgevoerd moet worden als ‘digipesten’ op de school een actueel probleem is.
