Halt: ‘Coalitie kan meer doen om jongeren langer buiten het strafrecht te houden’
Utrecht, maandag 2 februari – Stichting Halt is positief dat D66, VVD en CDA een akkoord hebben bereikt waarin aandacht is voor preventie van jeugdcriminaliteit en verminderen van de tekorten bij de politie. Halt ziet daarnaast kansen voor het aanstaande minderheidskabinet om meer te doen om jongeren langer buiten het strafrecht te houden en zo de sociale weerbaarheid van jongeren te versterken.
Halt-directeur Janet ten Hoope zegt in reactie op het coalitieakkoord: ‘De coalitie kan meer doen om jongeren zo lang mogelijk buiten het strafrecht te houden. Juist jongeren die grenzen opzoeken moeten we binnen de gemeenschap houden, naast ze gaan staan. Wat we nodig hebben is preventie met gezag én perspectief, want dat kost minder en levert meer op.’
De coalitie spreekt in het akkoord de ambitie uit om ‘samenredzaamheid’ in de samenleving te versterken. Volgens Halt kan de maatschappij meer dan nu in samenhang reageren op grensoverschrijdend of strafbaar gedrag. Ten Hoope: ‘Pedagogisch burgerschap ligt niet uitsluitend bij ouders, want ieder sociaal vangnet rondom jongeren is aan zet bij grensoverschrijdend of strafbaar gedrag. Ook sportverenigingen, buren, scholen, jongerenwerk, scouting enzovoort hebben een rol om jongeren verbonden te houden met de samenleving.’
Oog voor de pedagogische afdoening
In het coalitieakkoord schrijven de partijen dat de politie meer mogelijkheden moet krijgen om vormen van lichte criminaliteit, zoals (winkel)diefstal en vernieling, zelf af te doen. Halt deelt het streven om lichte delicten zo veel mogelijk buiten het strafrecht af te doen. Tegelijk benadrukt de organisatie dat er oog moet blijven voor een pedagogische aanpak bij jongeren. In het Internationale Verklaring voor de Rechten van het Kind (IVRK) is vastgelegd dat jongeren de kans moeten krijgen om vanuit een pedagogische benadering te leren van hun fout.
Ook boven 18 jaar ben je jong
In 2024 nam de Tweede Kamer de motie-Van der Werf/Lahlah aan, waarin het kabinet werd verzocht om te onderzoeken of de Halt-interventie kon worden ingezet voor jongeren boven de 18 jaar. Op dit moment komen alleen jongeren tussen 12 en 18 jaar in aanmerking voor een traject bij Halt na een strafbaar feit. Ten Hoope: ‘Na je achttiende ben je niet ineens uitgeleerd, hersenen van jongeren zijn pas rond hun vijfentwintigste uitontwikkeld. We rekenen erop dat het nieuwe kabinet zich daarom zal inzetten om ook jongeren boven de 18 zo lang mogelijk de kans te geven om buiten het strafrecht te leren van hun fout. Straf en stigma kunnen je je leven lang achtervolgen.’
Investeren in preventie van jeugdcriminaliteit
D66, VVD en CDA schrijven in het coalitieakkoord dat ze willen doorgaan met het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid en het programma Preventie met Gezag. Sinds 2022 investeert het Rijk vanuit deze programma’s in lokale initiatieven om te voorkomen dat jongeren na een eerste misstap doorgroeien in ondermijnende criminaliteit. Dankzij het programma heeft Halt haar preventieve aanwezigheid op scholen en in wijken kunnen verstevigen. Met de ambitie van de coalitiepartijen kunnen deze goede ervaringen worden voortgezet.